Tretuvar, yayaların cadde ve sokaklarda rahat ve güvenli hareket etmesi için ayrılmış yola denir. Fransızca “trottoir” kelimesinden gelir ve yaya kaldırımı anlamında kullanılır. Özellikle yaya trafiğinin ve araç trafiğinin yoğun olduğu bölgelerde genellikle yayaların yollarda güvenli bir şekilde hareket etmesi için inşa edilir.
Tretuvar ayrıca binalar için de kullanılır. Bina tretuvarı, binaları suya karşı korumak, binayı doğal zemin ile ayırmak ve bina çevresinde yürüyüş alanı oluşturmak için de yapılabilir.
Tretuvar nasıl yapılır?
Öncelikle zemin kaplamanın genişliğine ve eğimine göre tesviye edilerek sıkıştırılmış ve sağlam bir yüzey elde edilir.
Yol projelerinde yapılacak kaldırımlarda kot farkı yaratmak ve dolguyu tutmak için bordür kullanılmaktadır. 30 cm yüksekliğinde prefabrike beton yapı elemanı olan bordür, altına 5-10 cm grobeton yerleştirilerek sabitlenir.
Min. 350 kg/m³ çimento içeren harç kullanılacak olup derzlerdeki harç kurumadan dolgu işlemine başlanmaz.
Malzeme kullanılarak hazırlanan temel üzerine stabilizasyon, blokaj, kırmataş, beton, çimento stabilizasyonu vb. 15 cm gevşek ve 8-12 cm kalınlığında, ince taneli olmayan kil silt vb. malzemesiz bir kum tabakası serilir.
Gelecekte çökme olmaması için dolgunun sıkıştırılmasına özellikle dikkat edilmelidir. Projede kaplama malzemesi olarak beton üzerine dolgu veya kilitli parke taşı, granit, fayans vb. kaplanmıştır.
Tretuvar yüksekliği ne kadar olmalı?
Karayolu projelerinde, kaplama üst kotu dediğimiz kırmızı kota göre 12-15 cm yükseklikte inşa edilen tretuvarlar, araç yolu ile yürüyüş yolu arasında kot farkı oluşturularak yayaların güvenli ve konforlu hareketlerini sağlamaktadır. Şehir içlerinde, şehir geçişlerinde trafiğin yoğun olduğu alanlarda zorunlu olarak yapılmaktadır.
Binalarda ise; binaları suya karşı korumak, bina çevresinde yürüyüş alanı oluşturmak, binayı doğal zemin ile ayırmak gibi amaçlarla inşa edilmektedir. Herhangi bir genişlik sınırlaması olmamakla birlikte genellikle 1 metre genişliğinde ve 18 cm yüksekliğinde yapılmaktadır.
Tretuvar genişliği ne kadar olmalı?
Tretuvar genişliği çevre koşullarına göre değişmektedir. Yönetmelikte belirli bir ölçü verilmemiştir, ancak genellikle 120-150 cm aralığındadır. Kaplama malzemesi burada önemli bir faktördür.
