Agrega, kum, çakıl, kırma taş, cüruf, geri dönüştürülmüş beton ve jeosentetik agregalar dahil inşaatta kullanılan kaba ila orta taneli partikül malzeme kategorisidir. Agregalar, dünyada en çok kullanılan yapı malzemeleridir. Agregalar, beton ve asfalt gibi kompozit malzemelerin bir bileşenidir; agrega, genel kompozit malzemeye güç katmak için takviye görevi görür. Çoğu toprakla karşılaştırıldığında nispeten yüksek hidrolik iletkenlik değeri nedeniyle, agregalar septik drenaj alanları, istinat duvarı drenajları ve yol kenarı drenajları gibi drenaj uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Agregalar ayrıca temeller, yollar ve demiryolları altında temel malzeme olarak kullanılır. Başka bir deyişle agregalar, öngörülebilir, tek tip özelliklere sahip (örneğin yol veya bina altında farklı çökelmeyi önlemeye yardımcı olmak için) sabit bir temel veya yol / demiryolu tabanı olarak veya beton üretiminde çimento ile birlikte kullanılır.
Agregalarda aranan en önemli özellikler şunlardır:
Sert, dayanıklı ve boşluksuz olmaları,
Zayıf taneler içermemeleri (deniz kabuğu, odun, kömür… gibi)
Basınca ve aşınmaya mukavemetli olmaları,
Toz, toprak ve betona zarar verebilecek maddeler içermemeleri,
Yassı ve uzun taneler içermemeleri,
Çimentoyla zararlı reaksiyona girmemeleridir.
Agreganın kirli (kil, silt, mil, toz,…) olması aderansı olumsuz etkilemekte, ayrıca bu küçük taneler su ihtiyacını da arttırmaktadır.
Beton agregalarında elek analizi, yassılık, özgül ağırlık ve su emme gibi deneyler uygun aralıklarla yapılarak kalite sürekliliği takip edilmelidir. Betonda kullanılacak agregalar TS 706’ya uygun olmalıdır.
