Kitsch, sanat veya dekorasyonda düşük kaliteli, düşük estetik değere sahip veya yapay, sahte bir tarzı ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Kitsch, genellikle var olan bir tarzın aşağı bir kopyası olan sanatı sınıflandırmak, ifade etmek için kullanılmıştır. Kitsch, zevk sahibi veya sanatsal bakış açısı olan kişiler tarafından genellikle eleştirilir.
Bir estetik olarak kitsch, ucuz ve zevkli süslemeden yoksun seri üretilen mallarla ilişkilendirilir. Ancak ironik ve hicivli bir şekilde takdir edilebilecek bir stili tanımlamak için de kullanılabilir. Walter Benjamin’e göre bu tarz, izleyicilere entelektüel olarak yatırım yapmak zorunda kalmadan anında tatmin sağlamayı amaçlıyor. Daha yüksek sanat biçimlerinin ve süslemenin rahat ve doğrudan bir yorumu olduğu düşünülmektedir.
Kitsch kavramının tarihsel gelişimi
Kitsch kavramı, 19. yüzyılda Almanya’da ucuz ve popüler resimleri veya eskizleri tasvir etmek için kullanılmaya başlandı. Daha sonra kavramsal olarak birçok dile tercüme edilmeden yerleşti. Modernist çağda taklit, popüler, değersiz, klişe, dekoratif ve kitlelere hitap eden anlamında “yüksek sanatın” karşısında konumlanmış, aynı zamanda sanatın ne olduğunu olumsuzlama yoluyla tanımlama işlevi görmüştür. Zaman içinde anlamı ve kullanımı gelişen ve değişen kitsch, çağdaş sanatın benimsediği, kullandığı ve ironisine sahip çıktığı bir kavram haline gelir.
Mimaride Kitsch Kavramı
Mimaride, kitsch kavramı da benzer şekilde kullanılır. Mimaride kitsch, genellikle basit veya ucuz malzemelerin kullanımıyla oluşturulan ve sıradan veya yapay bir tarzı yansıtan binalar ve dekorasyonlar olarak tanımlanabilir. Bu tarz yapılar genellikle çarpıcı ve gösterişli tasarımlara sahip olmasına rağmen, gösterişli olmaları tasarımın doğallığını veya rahatlığını yitirmesine sebep olabilir.
Bir mimari tarz olarak Kitsch, sanayileşme ve şehirleşme gibi orta sınıfın yükselişine ve onları ucuz tutmak için seri üretilen şeylere ihtiyaç duymasına yol açan sosyal olgulara atfedilir.
Mimaride kitsch, ortaya çıktığı zaman çizelgesi ve temel özellikleri nedeniyle mimarlıktaki Modernist ve Post-Modernist akımlara da atfedilir. Bu mimari tarzı, her geçen gün daha fazla alt stil ve benzersiz yorumla birlikte günümüzde hala kullanılmaktadır.
Kitsch mimarisi, orta sınıfın sözde sofistike ve zarif sanat eserlerine ve öğelere olan takdirini ve anlayışını ucuz ve bazen hicivli bir şekilde göstermenin bir yoludur. Kitsch, orta sınıf yükselmeye devam ederken, modern dünyanın en yaygın estetik tarzlarından biri haline geldi.
Kitsch bir kelime olarak kulağa olumsuz gelebilir, bu tarz klasik mimari tarzları hiciv yaptığı için eleştirilmiştir. Ancak alışılmışın dışında bir şeyden hoşlanan, dünyayı olduğundan farklı görmek isteyenler tarafından da beğeni toplamaktadır. Kitsch mimarisi, sıradan insanın lüksü deneyimleme arzusunu tatmin etmenin bir sonucuydu, fabrikada üretilmiş, hemen yorumlanabilen ve dikkatli inceleme gerektirmeyen unsurlarla ilgiliydi ve amacına ulaşmada başarılı oldu.
Kitsch mimarisi, birçok farklı stil ve unsur için bir şemsiye terimdir. Kitsch teriminin birkaç yorumundan sadece birkaçı, sepet gibi gündelik nesnelere benzeyen binalardan, yiyecek şeklindeki binalara ve farklı geleneksel süslemelerin karışımına sahip binalara kadar her şey bu şemsiyenin altına giriyor. Kitsch tarzı, kendisini çağdaş mimariye özenle dahil etmiş ve her geçen gün daha fazla beğeni toplamaktadır.
Kitsch mimarisi hiçbir zaman büyük bir tanımlayıcı hareket olarak ön plana çıkmadı, ancak modası da asla geçmedi. Diğer mimari hareketler daha fazla dikkat çekerken köşede yavaş ve istikrarlı bir şekilde büyüdü. Bu akım eskisinden daha fazla merak uyandırsa da, bu tarzın karmaşıklığını tam olarak kavramak hala zor. Kitsch mimarisi, farklı zamanlarda bile arka planda gelişmeye devam edecek ve değişebilecek tek şey onun yorumu olacak.
Kitsch, çoğunlukla popüler kültürün etkisi altında olan binalarda veya dekorasyonlarda sıklıkla görülebilir. Örneğin, birkaç farklı stilin karışımı olarak tasarlanmış parlak renkli bir bina veya süslü detaylara sahip bir mobilya takımı, kitsch tasarım örnekleri olarak gösterilebilir.
Kitsch, genellikle estetik bir eleştiri nedeniyle eleştirilse de, bazı tasarımcılar ve sanatçılar tarafından bilinçli bir şekilde kullanılabilir. Bazı durumlarda, kitsch unsurlarının, tasarımın bir parçası olarak kullanılması, estetik olarak hoş bir sonuç verebilir. Ancak, genellikle kitsch, tasarımın doğasını ve amaçlarını zayıflatır ve özellikle uzun vadede hoş olmayan sonuçlar ortaya çıkarabilir.
