Apsis Yunan dilinde “kavis”, “yay” anlamında kullanılır. Genellikle kiliselerde veya bazı antik Roma yapılarında görülen, yuvarlak, yarım daire veya çokgen biçimli, iç mekandaki enine eksenin uç kısmında bulunan, bir kubbe veya tonozla örtülü bölümdür. Apsis, kilisenin ana mekanından ayıran bir bölme olarak hizmet eder ve vaaz kürsüsü, sunak veya diğer dini nesneler gibi önemli unsurlar içerebilir. Apsis kelimesi Latince “apsida” kelimesinden türemiştir.
Apsis sözlük anlamı olarak aşağıdaki gibi ifade edilmektedir.
- Yönlü bir eksen üzerinde bir noktanın, başlangıç noktasına olan uzaklığının cebirsel değeri,
- Uzayda bir noktanın bulunduğu yeri saptamaya yarayan ana çizgilerden yatay olanı.
Apsis tarihsel gelişimi
Apsis mimarisi, antik Roma dönemine kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Roma mimarisinde, apsisler genellikle tiyatro, forum ve basilika gibi kamusal yapıların bir parçası olarak kullanılırdı.
Erken Hristiyanlık döneminde, kiliselerin mimarisi değişmeye başladı ve bazilika planlı kiliseler inşa edildi. Bu yeni kiliselerde, apsisler ana mekanın bir parçası haline geldi ve bir sunak ve vaaz kürsüsü gibi önemli unsurlar içermeye başladı.
Orta Çağ’da, apsis mimarisi Gotik mimari tarzıyla gelişti ve yüksek kemerler, gül pencereleri ve diğer dekoratif özelliklerle süslendi.
Rönesans döneminde, apsis mimarisi daha sade bir tarz benimsedi ve klasik mimari tarzları taklit etti. Bu dönemde, kiliselerin iç tasarımında simetri ve oranlar daha önemli hale geldi.
Barok ve Rokoko dönemlerinde, apsis mimarisi daha süslü ve gösterişli hale geldi. Bu dönemde, apsislerde genellikle freskler, heykeller ve diğer dekoratif unsurlar kullanıldı.
Günümüzde, apsis mimarisi hala kiliselerde ve bazı dini yapılarında kullanılmaktadır. Ancak, modern mimari tarzları ve yapı teknolojileri, apsislerin tasarımını da değiştirmiş ve çeşitli materyaller ve şekiller kullanılmaya başlanmıştır.
