Adını Norveç’in en yüksek dağlarından biri olan Snøhetta’dan alan stüdyo, 1989 yılında Oslo’da kolektif bir ruhla kuruldu. Craig Dykers ve Kjetil Trædal Thorsen öncülüğünde kurulan disiplinlerarası bu stüdyo, ilk büyük uluslararası başarısını henüz yolun başındayken elde etti: Mısır’daki İskenderiye Kütüphanesi (Bibliotheca Alexandrina) yarışmasını kazanmak.
Bugün Oslo, New York, Innsbruck, Paris, Hong Kong ve San Francisco gibi dünyanın dört bir yanına yayılan ofisleriyle Snøhetta; mimarlık, peyzaj, iç mekan, ürün tasarımı ve grafik kimlik disiplinlerini tek bir potada eritiyor.
1. Tasarım Felsefesi: “Yataylık, Kamusallık ve Ekolojik Saygı”
Snøhetta’yı çağdaşlarından ayıran en temel özellik, projelerinde benimsediği demokratik ve kamusal alan yaklaşımıdır. Firma için bir bina, çitlerle çevrili özel bir mülk değil; kentin ve topoğrafyanın devamı olan kapsayıcı bir zemindir.
-
Çatı Yapıdan Bağımsız Değildir, Kentin Zeminidir: Snøhetta projelerinde yapının çatısı genellikle kamunun üzerinde yürüyebildiği, oturabildiği ve şehri izleyebildiği eğimli bir meydana dönüşür.
-
Kolektif Üretim Modeli: Stüdyo içinde hiyerarşik yapı minimizedir. Mimar, peyzaj mimarı, sosyolog ve grafik tasarımcı aynı masa etrafında oturarak projeyi multidisipliner bir yaklaşımla ele alır.
-
Sürdürülebilirlik ve Enerji Öncülüğü: Snøhetta, ürettiği enerjiden fazlasını dönüştüren ve karbon ayak izini minimuma indiren yenilikçi ekolojik yaklaşımların öncülerindendir.
2. Mimarlık Tarihine Geçen Önemli Snøhetta Projeleri
Kütüphane, Kültür ve Sanat Yapıları
- İskenderiye Kütüphanesi (Bibliotheca Alexandrina) — Halka Açık Kamusal Bir Kütüphane
İskenderiye Kütüphanesi, kentin tarihi merkezinde, antik İskenderiye Limanı’nın hemen yanı başındaki muazzam bir alanda konumlanmaktadır. 11 katlı bu kütüphane 4 milyona kadar kitaba ev sahipliği yapabilmekte olup, sıkıştırılmış depolama sistemleri sayesinde bu kapasite 8 milyona kadar çıkarılabilmektedir. Kütüphane olanaklarının yanı sıra bünyesinde; bir gezegen evi (planetaryum), çeşitli müzeler, bilgi bilimleri okulu ve restorasyon/koruma tesisleri gibi farklı kültürel ve eğitici birimleri de barındırır. Dairesel ve eğimli formuyla dikkat çeken yapının çapı 160 metre, yüksekliği ise 32 metreye ulaşmakta; aynı zamanda yerin 12 metre altına kadar inmektedir.
-
Pekin Kütüphanesi (Beijing Library) — Dünyanın En Büyük Kütüphane Okuma Alanı Çin’de hayata geçirilen bu proje, devasa ölçeğine rağmen ağaç gövdelerini andıran sütunları ve cam cephesiyle ziyaretçilere bir orman altındaymış hissi sunan, dünyanın tek çatı altındaki en büyük okuma alanına sahiptir.
-
Kral Abdülaziz Dünya Kültürü Merkezi / Ithra (King Abdulaziz Centre for World Culture) — Kültür ve Öğrenme Arenası Suudi Arabistan’ın Dhahran kentinde yer alan proje, yer altından göğe doğru yükselen çakıl taşı formundaki kütleleriyle kütüphane, müze, tiyatro ve sergi alanlarını tek bir mimari kompozisyonda buluşturur.
-
SFMOMA / San Francisco Modern Sanat Müzesi — Bay Area İçin Kültürel Bir Katalizör Mevcut Mario Botta binasına yapılan ek yapı, Sisli San Francisco körfezinin dalgalarından ilham alan organik, fiber takviyeli polimer cephesiyle müzenin sergi kapasitesini katlamıştır.
-
Lascaux IV Uluslararası Mağara Sanatı Merkezi — Tarih Öncesine Açılan Kapı Fransa’da yer alan merkez, ünlü Lascaux Mağarası’ndaki paleolitik duvar resimlerini korumak ve birebir replikalarını sergilemek üzere peyzajın içerisine gömülü, topoğrafyayla bütünleşik bir kurgu sunar.
-
The Theodore Roosevelt Başkanlık Kütüphanesi — Doğa Korumacılığına Bir Yolculuk Kuzey Dakota’nın özgün çöl-badlands coğrafyasına uyum sağlayan yapı, ABD Başkanı Roosevelt’in doğa sevgisini ve korumacılık mirasını çevreci mimari ilke ve malzemelerle geleceğe taşır.
-
The Glasshouse Theatre (Queensland Performing Arts Centre) — Performans Sanatları Binası Avustralya’da yer alan bu sahne sanatları merkezi, şeffaf cam cepheleri ve dinamik iç mekan organizasyonuyla performansı kent yaşamıyla buluşturur.
Sahil, Sahne ve İkonik Kent Yapıları
-
Norveç Ulusal Opera ve Balesi — Kıyı Şeridini Halka Geri Kazandırmak Oslo Fiyordu kıyısında yükselen yapı, İtalyan Carrara mermeriyle kaplı eğimli çatısı sayesinde ziyaretçilerin su kenarından başlayıp çatıda yürümesine olanak tanır. Mimariyi doğrudan kamusal bir meydana dönüştürür.
-
Şanghay Büyük Opera Binası (Shanghai Grand Opera House) — Performans, Mimari ve Kent Yaşamını Buluşturmak Kıvrılan devasa bir yelpazeyi andıran dış merdivenleriyle dikkat çeken proje, izleyicileri çatı katındaki seyir terasına yönlendirerek sahne sanatları ile kent manifoldunu kaynaştırır.
-
Ulusal 11 Eylül Anıtı Müzesi Pavyonu (National September 11 Memorial Museum Pavilion) — Sessiz Bir Düşünce ve Anma Mekânı New York Ground Zero alanındaki bu yapı, kırıklı cam ve ahşap dokusuyla ziyaretçilere trajedi alanında meditatif, dingin ve saygılı bir geçit sunar.
Doğa, Ekoloji ve Geleceğin Enerji Çözümleri
-
Under — Avrupa’nın İlk Su Altı Restoranı Norveç’in sert kıyı şeridinde yarı batık bir beton monolit olarak konumlanır. Yapı, zamanla deniz canlıları için yapay bir resife dönüşürken iç mekandaki dev panoramik pencereyle benzersiz bir su altı deneyimi sağlar.
-
Viewpoint Snøhetta (Norveç Yaban Ren Geyiği Pavyonu) — Doğanın Koynunda Bir Seyir Noktası Dovrefjell Milli Parkı’nda yer alan yapı, ham çelik dış kabuğu ve akıcı, dalgalı ahşap iç mekânıyla ziyaretçilere yaban geyiklerini ve sert doğayı izleme olanağı sunar.
-
Powerhouse Telemark — Çalışma Alanlarının Geleceği İçin Sürdürülebilir Bir Model Güneş panelleriyle kaplı açılı çatısı ve yüksek enerji verimliliği sayesinde kendi tükettiğinden daha fazla temiz enerji üreten, geleceğin ofis mimarisine yön veren bir projedir.
-
Vertikal Nydalen — Enerji Çözümlerinin Geleceğine Dönüş Oslo’da hayata geçirilen bu yapı; mekanik havalandırma sistemleri yerine doğal iklimlendirme, jeotermal enerji ve akıllı kütle tasarımıyla iklim krizine karşı “sıfır emisyonlu” bir çözüm sunar.
-
Vulkan Arı Kovanları (Vulkan Beehives) — Kentsel Arıcılık Mimarlıkla Buluşuyor Oslo kent merkezinde yer alan bu tasarım, kentsel ekosistemi ve biyoçeşitliliği desteklemek amacıyla arı kolonileri için tasarlanmış estetik ve işlevsel mikro mimari yapılardır.
buldink.com Editoryal Notu:
“Snøhetta; su altındaki bir restorandan kentsel arı kovanlarına, devasa kütüphanelerden artı-enerjili yapılara kadar her ölçekte doğayla diyalog kuran, kentin sınırlarını eriten ve insanı merkeze alan zamansız bir vizyon sunuyor.”
