Nivo, yükseklik ölçümleri yapmak için kullanılan bir alettir. Arazi üzerindeki iki farklı noktanın yükseklik farkını ve mesafesini hesaplayan topografik bir ölçüm aletidir. Araziden kesit çıkarmaya, düz arazide yüzey nivelmanı yapılarak harita almaya da yarar.
Bu alet, uzun ve ince bir teleskopik direk (genellikle fiberglas veya alüminyumdan yapılmış) ve üzerinde bulunan bir oküler ve lazer ölçüm sistemi ile birlikte gelir.
Nivo aleti, özellikle inşaat, mühendislik, coğrafya, jeodezi ve arazi ölçümü gibi alanlarda kullanılır.
Aletin kullanımı, önce teleskopik direğin yerleştirilmesi ve seviyeye getirilmesi gereken yere yerleştirilmesiyle başlar. Daha sonra, oküler veya lazer ölçüm sistemi kullanılarak yükseklik ölçümleri yapılabilir. Nivonun dürbün özelliği vardır ve uzak mesafeleri mercekler yardımıyla görmemizi sağlar
Nivo aletleri, geleneksel olarak manuel olarak kullanılırken, bugün daha gelişmiş nivo aletleri, özellikle dijital ölçüm teknolojileri sayesinde daha hızlı ve hassas ölçümler yapmak için kullanılabilir.
Mira Nedir?
Mira, nivo kullanımda büyük bir yardımcıdır. Mira ön yüzü cm bölmeli arka yüzü ise mm bölmeli olan metredir. Sıfırdan başlayarak üretildiği maksimum boyutuna kadar ölçüler üzerinde işaretlenmiştir.
Mira, arazide seçilen bir işaretleme noktasının dikeyini (çekül hattı) gösteren ve yönü belirtmek için uzaktan gözlenen geometrik şekilli ahşap çıta olarak adlandırılır.
Niva ve Mira Kullanımı
Nivo sehpası açılarak sağlam bir şekilde zemine yerleştirilir. Bağlama vidası ile nivo sehpaya bağlanır.
Düzeçleme vidalarından yararlanılarak küresel düzeçteki kabarcık merkeze getirilir. Küresel düzeç göz seviyesindeki düzeç aynasından takip edilebilir.
Nivo 180 derece çevrilerek düzeç kontrol edilir. Hava kabarcığı işaretlenen dairenin dışına çıkmamalıdır.
Nivo , A noktasında düzeçli bir şekilde düşey olarak tutulan miraya yöneltilir.
Görüntü netleştirilir. Görüntüde kıllar şebekesi ve mira çakışır. Kıllar şebekesindeki yatay çizginin işaret ettiği seviye mira okuması olarak kayıt edilir. Daha sonra B noktasına yönlendirilir. B noktasındaki mira okuması yapılır. Aralarındaki yükseklik farları A-B = kot farkı şeklinde bulunur.
1) Sehpa üst yüzeyi yatay, yüksekliği göz seviyesinde olacak şekilde zemine yerleştirilir.
2) Alet kutusundan sağlam bir şekilde tutularak çıkarılır. Sehpaya tespit vidası ile bağlanır.
3) Kaba tesviye (küresel düzeç) için sehpa sürgülü ayaklarından sürgüler vasıtasıyla sürgülenir. Düzeçteki kabarcık hangi tarafa gitmişse o taraftaki tesviye üç ayağı vidası kullanılarak kabarcığın ortaya gelmesi sağlanır.
4) Nivo üzerinde silindirik düzeç varsa tesviye yapmak için düzeç tesviye vidasına paralel hale getirilir. Bu iki tesviye vidasını aynı anda içeriye ya da dışarıya doğru döndürerek düzeç kabarcığı ortalanır. Sonra dürbün 900 döndürülür. Üçüncü tesviye vidası kullanılarak kabarcık ortalanır.
5) Dürbün hedefe yöneltilir, sonra hedefteki mira ve yatay açı okumaları yapılır.
Nivo ile mira okurken alınan ölçüler mm cinsinden yapılır. Metre cinsinden de okunabilir. Ama hassasiyet isteyen işlerde mm cinsinden okunması tercih edilir.
Nivo 180 derece çevrilerek düzeç kontrol edilir. Hava kabarcığı işaretlenen dairenin dışına çıkmamalıdır.
