Binaların ana iskeletinde önemli bir yer tutan elektrik tesisat çekim işlemi oldukça önemli bir konudur. Doğru kablolama altyapısı ve kaliteli ekipman kullanımı sonucunda tesisatın çekilmesi, kullanılacak sistemlerin kalitesini etkileyeceği gibi yapıların ömrünü de uzatacaktır.
Özellikle anahtar ve priz gruplarının doğru seçilmesi ve uygun kalitedeki priz kasaları ile birleştirilmesi gerekir. Doğru seçimler ileride yaşanacak can sıkıcı problemlerin ortaya çıkmasını önleyecektir. Elektrik tesisatı ve bileşenlerinin sağlam, güvenli ve ihtiyaçlarımızı karşılayacak şekilde tasarlanmış olması evlerimizde yaşam kalitemizi ve konforumuzu artırıcı unsurlardandır. Günlük hayatımızı etkileyen ve dekorasyon ya da mimari denilince ilk akla gelmeyen, görünmeyen detaylar arasında elektrik aksamları sayılabilir. Ancak doğru planlanmayan tesisat bir süre sonra ihtiyacı karşılayamaz duruma gelir. Bu nedenle evin içinde ek olarak çekilen kablo yığınları oluşmaya başlar. Geri planda olmalarına rağmen, düşündüğünüzde anahtar ve prizler, elektriğin kullanıldığı her odada, yani günümüz yaşam koşullarında günlük yaşamınızda en çok kullanılan parçalardır.
Elektrik tesisatı riskli ve tehlikeli bir iş olduğu için teknik bilgi gerektiren bir iştir. Bu nedenle priz ve anahtarlarını seçseniz bile elektrik tesisatı yapacak kişinin muhakkak profesyonel elektrikçi olması gerekir.
Elektrik Tesisatı Yerleşimi
Elektrik tesisatı planlanırken öncelikle evin her odasının kullanım amacı belirlenmelidir. Mimari proje çizilirken odalar kullanım amaçlarına göre ayrılmalıdır. Binanın elektrik projesi de mimari projede gösterildiği gibi hazırlanmalıdır. Priz yerleştirme son aşamada yapılırsa, yanlış yerleştirme veya prizlerin uygunsuz konumlandırılması sorunları sıklıkla ortaya çıkar.
Tasarım aşamasında bina elektrik tesisatı yönetmeliğinde belirtilen şartlara uyulmalıdır. Prizler için yönetmelikte belirtilen yükseklik 40 cm olarak belirlenmiştir. Bu standart dışında odalarda olması gereken priz sayısı konusunda Türkiye’de herhangi bir standart veya yönetmelik bulunmamaktadır. Bu nedenle konut projelerinin çoğunda priz sayısı ile ilgili sorunlar yaşanmaktadır.
Kullanım Amacı
Evde doğru priz yerleşimi için odaların kullanım amacının belirlenmesi gerektiğini belirtmiştik. Bunu biraz daha detaylandırmak gerekirse; yatak odası, oturma odası, mutfak ve banyo farklı kullanım amaçlarına sahiptir. Dolayısıyla bu odalarda ihtiyaç duyulacak priz sayısı da farklılık gösterecektir. Bu nedenle ilk adım, odaların hangi amaçla kullanılacağını planlayarak belirlemek olmalıdır.
Evin Yerleşimi
Evin yerleşim planını önceden yaparak her yerde birbirine dolanmış kabloları oluşmasını engelleyebilirsiniz. Ya da çok yükseğe yapılan bir priz veya anahtara ulaşmak için çaba sarf etmenize gerek kalmaz. Hangi ürünün nerede olacağını bilmek ileride büyük kolaylık sağlayacaktır.
Elektronik cihazların en sık kullanıldığı yerler; mutfak ve salondur. Tezgah üzerinde en az iki adet priz, bir adet buzdolabı ve bir adet de fırın için mutfak prizi olmak kaydıyla olmalıdır. Ayrıca lavabo gibi su sıçrama riskinin olduğu noktalara en az 30 cm yakınına priz koymamak gerekir. Yine elektrikli aletlerin bol olduğu salonda, televizyon ünitesinin yerleştirileceği alanda en az iki, salonun farklı bölümlerinde en az üç priz bulunmalıdır.
Yatak odasında, yatağın her iki ucunda ve dolabın müdahale etmeyeceği kolay erişilebilir bir yerde en az bir priz daha olmalıdır.
Bir oda çalışma odası olacaksa bilgisayar, yazıcı ve aydınlatma üniteleri için en az üç priz olmalıdır. Doğru planlanmadığında odaların zemininde bir duvardan diğerine giden kabloları görmek oldukça yaygın ve yorucudur.
Çocuk odasında prizler biri yatağın başucuna, ikisi de odanın diğer kısımlarına yerleştirilebilir. Ancak çocuğun kreşteki prizlere ulaşmasını önlemek için bu prizler için uygun önlemler alınmalıdır.
Bir diğer önemli nokta ise banyolarda prizlerin konumlandırılmasıdır. Prizler elektrikli aletlerin kullanılacağı noktalara yakın yerleştirilmelidir. Lavabo boyunca uzanan kablolar sadece çok tehlikeli olmakla kalmaz, aynı zamanda kullanımı da gerçekten elverişsizdir.
Verilen bu priz adetleri standart bir ev için geçerlidir ve evin büyüklüğüne göre artabilir.
Priz ve Anahtar Seçimi
Öncelikle evin elektrik tesisatı yenileniyorsa dikkat edilmesi gereken ana unsur; priz seçimidir. Temel aydınlatma unsurları olan ve her odada kullanılan tavan ışıklarını yakmak için anahtarlar kullanılır. Diğer bir deyişle evin elektrik ihtiyacını karşılayan elektrik düğmeleri ve prizler, yaşam alanlarımızda en çok kullandığımız elektrik aksamları arasındadır. .Bu nedenle prizler birçok yerde kolaylıkla bulunup satın alınabilir. Birçok model arasından hangi soketi seçerseniz seçin, dikkat etmeniz gereken tek şey kalitesidir. Düşük kaliteli prizler veya priz modelleri zamanla yer değiştirebilir. Bunun dışında kalitesi düşük olan priz tiplerinde ise anahtarlarda sıkışma meydana gelebilir. Güvenlik açısından oldukça riskli olan bu durum hem can sıkıcı hem de oldukça tehlikeli olabilir. Bu nedenle priz modelleri için öncelikli unsur kalite olmalıdır.
Genellikle priz ve anahtarların dekoratif açıdan aynı model olması tercih edilmekle birlikte son yıllarda aynı modellerin farklı renklerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulan şık kombinler de yaygınlaşmaya başlamıştır. Farklı malzeme ve renklerin farklı tasarımlarla oldukça zengin bir seçenek sunduğu priz ve anahtarlarda zevkinize ve dekorasyonunuza uygun bir seçim yapmadan önce dikkat etmeniz gereken tek şey malzemenin kalitesi olmalıdır. Bu tür elektrikli bileşenlerde kaliteden ödün vermeden her zaman biraz pahalı olan modelleri seçmenizi öneririz.
Korumalı Priz
En popüler priz modellerinden biri korumalı priz türüdür. Eğer evde çocuk varsa mutlaka korumalı elektrik prizleri tercih edilmelidir. Bu sayede çocuk büyürken prize dokunmak gibi tehlikeli ve riskli durumlardan kurtulmuş olacaktır. Kapaklı priz seçimi, özellikle çocuklu aileler için en önemli güvenlik faktörlerinden biridir. Çocuk düşünen ailelerin evlerini bu duruma önceden hazırlamaları ve kapaklı prizleri tercih etmeleri önerilir. Priz fiyatları tercih edilen priz tipine göre değişiklik gösterse de genel olarak oldukça uygun fiyatlıdır.
