Ankraj Ne Demek?
Ankraj, İngilizce kökenli olan anchor ifadesinden gelen bir terimdir. Kelime manası bir unsuru sabit tutabilmek amacı ile o unsurun bağlanması anlamına gelmektedir.
İngiliz Cambridge sözlüğünde yer verilen kelime bir şeyi sabitlemek ve bağlamak anlamlarında ifade edilmiştir.
Yapı sektöründe sıkça kullanılan bu kelime en basit anlatımıyla, betonarme yapılarda çelik donatının beton içerisine bağlanmasıdır.
İnşaatta Ankraj Çubuğu Ne İşe Yarar?
Ankraj, taban bölgesinde belirli bir açıyla açılan deliğe özel çelikten yapılmış öngermeli bir halat veya halatlar deneti yerleştirilerek beton enjeksiyonu yapılmasıdır. Bu işlemde kullanılan öngerilmeli özel çelik halatlar dayanıklıdır ve korozyona karşı korunur. Ankraj çubuğu, yapı elemanlarını betona tutturma ve demirleme amaçlı kullanılırlar. Bu nedenle bu elemanlar üzerine uygulanan gerilme kuvvetini tabana iletir. Bu beton içerikler duvar veya kolonlardır.
Ankrajların Kullanım Alanları Nelerdir?
Gevşek zeminler de, yer altı otoparkların da, barajlar da, kazılar da, yer altı ulaşım alanların da çokça kullanılmaktadır. Temel amacı dayanıklı yapıların oluşturulmasıdır.
Bu işlem gevşek zeminlerde göçmeleri engellemek için,
Barajlarda kullanımı barajların yükseltilmesi ve iskeleye dalgaların zarar vermemesi amacıyla,
Kazılarda çalışan insanların güvenliğini sağlamak için,
Yeraltı ulaşım güzergâhlarında dayanıklılığı artırmak için,
Deprem ve sismik olaylarda, can kayıplarını önlemek için kullanılır.
Ankrajların kullanım amaçlarına göre;
Pasif ankrajlar; zeminin ankraja hareket etmesi ile yük taşırlar. Ön germeli ankrajlar ise büyük hareketleri daha uygun oranlara düşürmektedir. Genellikle yapıya veya zemin yüzey levhasına çekilerek kullanılırlar.
Öngermeli ankrajlar; geçici ve kalıcı ankrajlar olarak ikiye ayrılırlar.
Geçici ankrajlar; inşaat sırasında uygulanır ve kısa süreli olarak fayda sağlar. Kullanım ömrü yaklaşık iki yıldır.
Kalıcı ankrajlar ise genelde yapı ve kazı alanlarında kullanılmaktadır. Ancak ortalama kullanım ömürleri 75 – 100 yıl arasındadır.
Ankrajların parçaları; ankrajın deliği, çelik halat, kafa, plaka, grip (kama), merkezleyici, ayırıcı, koruge boru, enjeksiyon, ankrajın köküdür.
Ankraj Uygulaması Nasıl Yapılır?
Ankraj Deliği Açma
Zemin özelliklerine bağlı olarak, ankraj delikleri hava basınçlı döner delgi yöntemiyle, delgi makinesi ve matkaplar ve matkap ucu denen delgi aletleri kullanılarak açılır.
Halat Yerleştirme
Delme sonrasında delikler iyice temizlenmeli ve tasarım uzunluğu dahilindeki gevşek malzemeler çıkarılmalıdır. Temizleme tamamlandıktan sonra kılıfsız delikler bir aynayla, yüksek ışıkla veya sondalama yoluyla incelenmelidir. Halatın tam derinliğe yerleştirilebileceğinden emin olunur ve halat yerleştirilir.
Ankraj Enjeksiyonu
Enjeksiyon, ankraj deliğinin su-çimento karışımı (enjeksiyon) ile doldurulması anlamına gelir. Halat tendonları için halatlar enjeksiyon hala akışkanken (yani enjeksiyon sertleşmeye başlamadan önce) ankrajın kurulmasını sağlayacak şekilde hizalanmalıdır. Halatın enjeksiyonlanması tek aşamada yapılmalıdır.
Ankraj Kurulumu
Enjeksiyon tamamlandıktan sonra ankraj (ankraj plakası ve ankraj kafası) kurulmalıdır. Ankraj ve tendon uygun şekilde hizalanmalıdır. Ankraj plakası tendona dik kurulmalı ve tendon ön gerilmeli çelik unsurları bükmeden ve kıvırmadan ankraj plakasında merkezlenmelidir. Halatların kaymasını önlemek ve kamaların uygun şekilde oturmasını sağlamak için kama delikleri ve kamalar temiz ve passız olmalıdır.
