Asmolen, yapılarda tavan kısmı inşası gerçekleşirken kullanılan, döşemelerin aralarına yerleştirilen tavanın daha düzgün durmasını sağlamak amacıyla doldurulan malzemeye verilen isimdir.
Asmolen döşeme, dişli (Nervürlü) döşeme sınıfından olan, içi boş kil kaplar veya bloklarla yapılan bir döşeme türüdür. Asmolen döşemeler betonarme hesaplamaları yapılırken hesaba katılmazlar, bir yük gibi sayılırlar. Taşıyıcılık özelliği olmayan bir döşeme çeşididir. Tavanların daha güzel, daha düz bir şekilde görülmesinin yanı sıra ses ve ısı yalıtımı olarak da kullanılabilir.
Asmolen döşeme; döşemelerin, en fazla 70 cm aralıklarla olmak üzere ana çerçeve kirişlerinden daha dar kirişlerle, tek yönlü ya da çift yönlü şekilde bölünmesi ve bu kirişler arasındaki boşlukların çeşitli hafif dolgu malzemeleriyle doldurulmasıyla oluşturulan döşeme sistemidir.
Bu döşemelerde dişlerin arasında boşluk bırakılmaması gerekmektedir. Bu boşlukların yerine dolgu malzemeleri olarak beton kriket, boşluklu pişmiş kil, gaz beton,i köpük benzeri şeyler standart boyutlu hafif bloklar konulur. Asmolen döşemeler günümüzde ise sıklıkla tercih edilmektedir bunu ise pek çok sebebi mevcuttur.
Asmolen Türleri
Asmolen döşemenin çeşitli türleri bulunabilmektedir. Bu türlere baktığımızda, en hafif tür olarak strafor olduğunu görmekteyiz. En problemli tür de bu türdür. Bunun sebebi ise sıvasını tutturmadı oldukça zor olmasıdır. Sıva fiskesinin kullanılması gerekmektedir. Ayrıca en büyük problemi yangına dayanıklı olmamasıdır. Nakliyesi ve işçiliği de en az olan tür bu türdür.
En ağır asmolen döşeme türü kil maddelerinden yapılan olurken, en çok tercih edilen asmolen döşeme türü ise gaz beton ve hafif betondur. Bu asmolen malzemeleri değişik şekilde geometrik ve değişik boyutlarda üretilebilmektedir.
Asmolen Döşeme Faydaları
Asmolen döşeme sistemlerinde nervür kirişleri ve çerçeve kirişlerinin yüksekliklerinin aynı boyutta olması ve kirişler arası boşlukların doldurulmasıyla düz bir yüzey (tavan) elde edilir. Asmolen tavan söylemi bu düz tavanı ifade etmektedir.
Asmolen döşeme sistemi; düz bir yüzey elde edilmesi sebebiyle plak döşeme sistemlerine oranla mimari tasarım konusunda daha fazla esneklik sağladığı için daha fazla tercih edilmektedir. Asmolen döşemelerin sağladığı bu esneklik, tavanlarda çıkıntılı bir görünüm elde edilmemesi amacıyla duvarların kirişlerin altına ya da kirişlerin duvarların üzerine denk getirilmesi ihtiyacının ortadan kalkması şeklinde açıklanabilir.
Benzer şekilde çıkma olan yapılarda kolonların birbirine bağlandığı çerçeve kirişlerinin, yaşam alanlarının ortalarına denk gelmesi sebebiyle, asmolen döşemeler sıklıkla tercih edilmiştir. Örneğin, aşağıdaki çizimde gösterilen kirişin tavandan sarkmasının önüne asmolen döşeme sistemiyle geçilebilmektedir.
Asmolen döşemenin avantajlarından kısaca bahsedecek olursak;
Düz tavan oluşturulmasını sağlar.
Kalıp, işçilik maliyetleri çok düşüktür.
Ses ve ısı yalıtım sağlayabilir.
Asmolen döşemelerde boşluk oluşturmak kolaydır.
Sıva ve boya bölümleri az olduğu için maliyeti düşüktür.
Sağlıklıdırlar. Toz tutabilecek girinti/çıkıntıları bulunmaz.
Kat kalıp planındaki dişlerin çoğunluğu için tek çizim ile hesap yapılması yeterli olur.
Asmolen Döşemenin Dezavantajları
Asmolen döşemelerin en önemli dezavantajı deprem etkisi altında kötü bir performans göstermeleridir. Bu sebeple Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018) ile bu döşeme sistemlerinin kullanım alanları oldukça sınırlandırılmıştır.
Plak döşemelerde kullanılan derin kirişlere göre yükseklikleri daha kısa olan asmolen kirişleri/yatık kiriş/yastık kirişler birçok açıdan daha zayıftır.
Plak döşemeler genellikle 12–15 cm yüksekliklerde oluşturulurken, asmolen döşemeler 30–40 cm yüksekliklerde inşa edilirler. Bu yükseklik farkı da kat yüksekliğinden kayıp anlamına gelmektedir.
Asmolen döşemeleri bölen nervür kirişleri nedeniyle daha fazla inşaat demir/donatı kullanımı gerekmekte ve inşaat maliyetini artırmaktadır.
Kullanılan dolgu malzemesine de bağlı olarak daha ağır bir döşeme ve dolayısı ile yapı ortaya çıkabilmektedir.
Asmolen döşemenin dezavantajlarından kısaca bahsedecek olursak;
Asmolen döşemeler plak döşemelerden daha ağırdır. Bu sebepten daha fazla yük demektir.
Fazla yük depremde fazla risk demektir.
Blok maliyeti fazladır.
Deprem sonucunda bina yıkılmasa dahi asmolen döşemelerin düşmesi ölüme sebebiyet verebilir.
Deprem bölgeleri için kullanılması tavsiye edilmez.
