Su geçen yerlerde yapı kurulurken suyu tutmak için ahşap, toprak, çelik, betonarme kazıklarla yapılan eğreti sete batardo denir. Suyu tutma işlemini gerçekleştirir. Nehir, göl ve deniz kıyılarında su seviyelerinin altındaki temellerin inşası için yapılan güçlendirme ve kuvvetlendirme çalışmasıdır. Batardolar genellikle su içinde veya üzerinde inşa edilen kalıcı barajların, petrol platformlarının, köprü ayaklarının vb. inşası veya onarımı için kullanılır.
Su kenarında veya su seviyesinin altında kazı yapmak için uygulanan tahkim işine batardo denir.
Batardo yapımında hangi noktalar göz önünde bulundurulur?
Batardo temeli, inşaat alanında toprak erozyonunun engellenmesi ve kazı yapılacağı zaman nehir kıyısı veya kıyı boyunca daha derin kazılar yapılarak suyun kazı alanına girmesinin engellenmesi için kullanılan geçici bir yapı olarak tanımlanmaktadır.
Batardo yapımında aşağıdaki noktalar akılda tutulmalıdır .
- Batardo mümkün olduğunca su geçirmez olmalıdır. Zeminin sert olduğu yere yapılmalıdır. Çoğunlukla batardoların dibine bir beton tabakası döşenir.
- Batardonun tasarımı maksimum su seviyesi ve diğer yıkıcı kuvvetlere uygun olarak yapılmalıdır. Bu şekilde yapılması patlama, devrilme, kayma durumlarında güvenli olmasını sağlar.
- Batardo ile boşaltılan su yer üstünde veya yer altında olabilir. Bu su sığ veya derin, sabit veya akan olabilir.
- Batardo yapımında kil, ahşap, çelik ve beton gibi malzemeler kullanılır.
- Çalışma sahasına genellikle bir batardo inşa edilir.
Batardo türleri nelerdir?
Batardo kullanılan malzemeye göre türlere ayrılır.
1. Toprak Batardo
En basit batardo türüdür. Su derinliğinin sığ ve su akış hızının yavaş olduğu yerlerde yapılır.
- Bu tip batardolarda , çevrilecek alanın etrafına bir toprak set yapılır. Setin üst genişliği 1 metreden az olmamalıdır .
- Su kenarı eğimi 2/3 ve iç yan eğimi 1/2 de tutulur .
- Toprak dolgu, kil ve kum veya kil ve çakıl karışımından yapılır.
- Suyun sete zarar vermesini önlemek için su kenarının eğimine bir kaya (büyük taş) yerleştirilerek eğim yapılır.
- Çoğunlukla setin ortasında, suyun geçirgen toprak katmanından girmesini önlemek için çelik sac kazıklar setin altına geçirimsiz bir toprak seviyesine yerleştirilir.
- Dolgunun yüksekliği, güvenlik için su seviyesinin 0,6 m üzerinde tutulmuştur.
- Suyun pompalandığı setin yakınında bir drenaj tutulur.
2. Kaya Doldurma Batardoları
Bu tür batardolar, su derinliğinin 7 cm kadar ve su akışı türbülanslı olduğu durumlarda kullanışlıdır. Bu tip batardolarda yatakta kil yerine taş kullanılır. Bu tür batardolar, taşların kolayca bulunabileceği yerlerde daha ucuz maliyetli olur.
Kaya dolgu batardonun dezavantajı geçirmez özelliğe sahip değildir . Su derinliğinin düşük olduğu yerlerde, setin su tarafına geçirimsiz bir toprak tabakası yayılır.
- Kil parçacıkları, taşlar arasındaki boşlukları doldurur ve yavaş yavaş suyla tıkanmış yapılar oluşturur.
- Kenarlarının eğimi geniş tutulabilir.
2. Ahşap Batardo
Basit Ahşap Batardo; Su derinliğinin iki metre ve daha az olması durumlarında uygulanır. Zemine kazık çakma imkanı olduğunda ahşap batardo yapılır ve suyun sızmasını önlemek için ön kısmı toprak ile doldurulur.
Sehpalı Ahşap Batardolar, zemine ahşap kazıkların çakılmasının zor olduğu durumlar, su derinliği 8 m. ye kadar olduğunda yapılır.
Ahşap Sandık Batardo, batardo genişliğinin az olması istenilen yerlerde tek veya kademeli sandık batardolar yapılır. Kademeli batardolarda arka sandık taş ile doldurulabilir.
3.Beton Batardolar
Zemine palplanş çakılmasının zor olduğu ve batardonun uzun zaman kalması gerektiğinde kalıp yapılarak içerisine kuruda veya su içinde beton dökülerek inşa edilir. Bu batardolara beton sandık batardolar adı verilir.
4.Çelik Batardolar
Batardo yüksekliğinin fazla olması halinde çelik palplanşlar iki sıra halinde çakılarak ve aradaki boşluğa toprak doldurulup sıkıştırılarak yapılır. Ahşap batardolardan daha az su sızdırır. Tekrar kullanılabilir bu yüzden ekonomiktir.
