“Marquetry” veya “Marqueterie” kelimesi Türkçe’de “marküteri” şeklinde telaffuz edilmektedir. Marküteri,diğer ifade ile kakmacılık, ahşap işleme sanatı olarak adlandırılır. Farklı renk ve dokulardaki ahşap parçaların kesilerek, şekillendirilerek ve bir araya getirilerek oluşturulan dekoratif desenleri ifade etmektedir.
Marküteri tarihsel gelişimi
Marküteri, ahşap işleme sanatıdır ve ince, renkli ahşap parçalarının kesilip bir araya getirilmesiyle oluşturulan desenleri içerir. Antik dönemlere kadar uzanan bir geçmişe sahiptir ve özellikle Orta Doğu, Asya ve Avrupa’da gelişmiştir.
Antik Mısır ve Pers uygarlıklarında kullanılmıştır. Daha sonra İslam dünyasında yaygınlaşmıştır. İspanya’da yapılan mozaik desenlerine ilham vermiştir. Ortaçağ boyunca, marküteri özellikle İtalya’da popülerdi. Rönesans döneminde İtalyan sanatçılar tarafından sıkça kullanılmıştır. 17. yüzyılda Fransa’da, Louis XIV döneminde marküteri, mobilya yapımında sıkça kullanılmıştır ve en yüksek seviyeye çıkmıştır. Bu dönemde, marküteri mobilyalar çok değerli olarak kabul edilmiş ve aristokratlar tarafından toplanmıştır. 18.yüzyılda, marküteri tarzı, Rococo stiliyle birleştirildi ve özellikle Fransa ve İtalya’da popüler oldu. 19. yüzyılda, marküteri tarzı Art Nouveau hareketiyle birleştirildi ve modern mobilya üretiminde kullanılan bir teknik haline geldi.
Bugün marküteri, özellikle mobilya yapımında hala yaygın olarak kullanılan bir sanattır. Ayrıca müzik aletleri, kutular ve diğer dekoratif nesnelerde de kullanılmaktadır.
Ahşap seçimi
Marküteride kullanılan ahşap türleri, desen ve renk kontrastı için seçilir. Bu nedenle marquetry yaparken birçok farklı ahşap türü kullanılabilir.
Genellikle, marküteride en sık kullanılan ahşap türleri arasında abanoz, kırmızı sedir, ceviz, kiraz, karaağaç, dişbudak, mukavva, kavak ve maun gibi sert ağaçlar yer alır. Bu ağaçlar, dayanıklı, yoğun ve aynı zamanda işlenmesi kolay oldukları için tercih edilirler.
Marküteri yaparken kullanılacak ahşaplar, uygun renkler ve desenlerin birleştirilmesi için bir araya getirilir. Bu nedenle, marquetry sanatçıları ahşapların renklerini ve dokularını dikkatlice seçerler. Ayrıca, marküteri için kullanılan ahşapların ince ve esnek olması gerektiği için, çok sert ahşaplar ince dilimlenmiş ve kaplamalar yapmak için kullanılmaz.
Mobilya üretimi
Marküteri, ahşap işleme sanatıdır ve genellikle mobilya yapımında kullanılır. Marküteri tekniği, ahşap mobilyaların üst yüzeylerini, kapaklarını veya kenarlarına uygulanabilir. Bu teknik, mobilyalara göz alıcı ve sanatsal bir görünüm verir. Aşağıda, marküteri ile yapılan bazı mobilyaların örnekleri verilmiştir:
Komodinler
Marküteri tekniği, komodinlerin çekmecelerinin ön yüzeylerinde veya üst yüzeylerinde kullanılabilir.
Sandalyeler
Marküteri tekniği, sandalyelerin arkalıkları veya oturma yüzeyleri üzerinde kullanılabilir.
Masalar
Marküteri tekniği, masaların üst yüzeylerinde veya kenarlarında kullanılabilir.
Dolaplar
Marküteri tekniği, dolap kapaklarının ön yüzeylerinde veya yan yüzeylerinde kullanılabilir.
Müzik kutuları
Marküteri, müzik kutularının üst yüzeyleri veya yan yüzeyleri üzerinde de kullanılabilir.
Marküteri ile yapılan mobilyalar, genellikle çok değerlidir ve el işçiliği gerektirir. Marküteri, mobilyalara özel ve sanatsal bir dokunuş katarak, mobilyaların estetik açıdan daha güzel görünmesini sağlar.
