Emprenye, ahşaba özel yöntemlerle koruyucu özelliklere sahip çeşitli kimyasal maddeleri emdirme işlemidir. Bu işlem ahşap, metal, mantar, tuğla, taş, mermer, beton, ham sıva, mat seramik ve benzeri yüzeylerde uygulanabilir. Çıralı tahtaların ve kömürleşmiş yüzeyli ahşabın çürümeye karşı daha dayanıklı olduğu uzun zamandan beri bilinmektedir. Birçok ortaçağ kilisesinin sütunlarının yer altı kısımları yanıktır.
Emprenye ne işe yarar?
Emprenye işlemi ile ahşabı mantar, böcek ve kurtçuk gibi zararlılardan koruyarak ahşabın kullanım ömrünün arttırılması hedeflenmektedir. İşlem, ahşabın cinsine, kullanılacağı ortama ve beklenen hizmet ömrüne bağlı olarak değişir. Ayrıca önemli bir konu da ahşabın toprak ve nem ile temas edip etmediğidir. Bu sayede ahşap her türlü hava koşuluna karşı daha dayanıklı hale gelecektir. Çatlama, bükülme gibi bir durumda kesinlikle oluşmaz. Emprenye edilen ahşap malzemenin ömrü 7-8 kat artar. Doğal haliyle bırakılan ahşap malzeme beş yıldan daha kısa bir sürede yok edilebilmektedir.
Doğal taşlardaki emprenye, doğal görünümünü korurken asit yağmurları, egzoz dumanları, çay, kahve, yağ, meyve suyu, alkolsüz içecekler ve atmosferik kirlere karşı en iyi şekilde korunmasına yardımcı olur. Yüzeyde şeffaf bir koruma tabakası oluşturarak metali zorlu hava koşullarına karşı daha dayanıklı hale getirir.
Metal emprenye, metallerin ve elektronik aksamların sıvı, gaz ve diğer dış etkenlere karşı tamamen sızdırmazlığını sağlar. Kimyasallara ve solventlere karşı direnç, yüksek sıcaklık dayanımı ve üstün sızdırmazlık gibi olağanüstü özellikler sunar.
Emprenyeli ürünler, hava koşullarından korunmayı artırmak için örtülü veya şeffaf ürünlerle boyanabilir.
Emprenye Nerelerde Uygulanır?
Ahşap Emprenyesi
En çok bilinen ve kullanılan emprenye türü ahşap emprenyesidir. Ahşap emprenye için, ahşabın üzerinde boya, vernik gibi bir tabaka olmamalıdır. Bu işlem ile ahşabı mantar, böcek ve kurtçuk gibi zararlılardan koruyarak ahşabın kullanım ömrünün arttırılması hedeflenmektedir. İşlem, ahşabın cinsine, kullanılacağı ortama ve beklenen hizmet ömrüne bağlı olarak değişir. Ayrıca önemli bir konu da ahşabın toprakla temas edip etmediğidir. Emprenyede işlemin başarısı, koruma derecesi, emprenye malzemesi ve ahşap özellikleri gibi özelliklerin yanı sıra ahşaba eklenen net kuru koruyucu miktarı (tutma) ve emprenye malzemesinin ahşabın içine nüfuz etme derinliğine bağlıdır. Emprenyeli ürünler başlangıçta yeşil bir görünüme sahiptir; bu zamanla doğal bir bal kahvesine dönüşür. Uzun süre güneşe maruz kaldıktan sonra güzel bir gri renk alır. Emprenyeli ürünler kaplama veya şeffaf ürünlerle boyanabilir. Hava koşullarına karşı korumayı artırmak için yüzeye hava koşullarına dayanıklı bir ürün uygulanabilir. Açık havaya maruz kalan herhangi bir ahşap, önceden korunsa bile hava koşullarından korunmalıdır. Kaliteli bir su itici veya yarı şeffaf boya uygulaması çok faydalı olacaktır. Emprenye korumalı ahşaba emprenye edilmiş ahşap denir. Tüm bunların dışında emprenye ahşabı güneş ışınlarına, UV ışınlarına ve korozyona karşı koruma sağlamaz.
Taş Emprenyesi
Sektörde doğal taş koruyucu, taş koruyucu veya doğal taş emprenye olarak da bilinmektedir. Taş emprenyelerinin bir kısmı yüzeyi parlatır, bir kısmı ise doğal görünümü korur. Doğal taşlar gözenekli olduğu için suyu emme özelliğine sahiptir. Doğal taşların korunması, ıslak etki, mat etki, kaymaz, yarı parlak etki ve temizliği için özel kimyasallar kullanılmaktadır. Bu kimyasallar doğal taşın özelliklerini bozmaz ve yapısını değiştirmez. Her türlü doğal veya suni taşların kullanıldığı yüzeylerde, iç ve dış cephe kaplamalarında, taştan yapılmış yapı malzemelerinde bu yöntem kullanılabilir. Doğal taşın emprenye edilmesi malzemeyi bir süre lekelerden koruyabilir. Ancak banyoda kullanılan temizlik malzemeleri zamanla bu işlemin etkisini azaltabilir ve yüzeyde bir çeşit mineral dönüşümüne neden olabilir.
Metal Emprenyesi
Basitçe sıvı reçinenin katı madde ile emprenye edilmesi metal emprenye işlemidir. Metal ve metal türevlerini korumak için metal emprenye veya evrensel emprenye kullanılmalıdır. Yüzeyde şeffaf bir koruma tabakası oluşturarak metali zorlu hava koşullarına karşı daha dayanıklı hale getirir. Metal emprenye bir çeşit koruma verniği olup ekstra koruma sağlamak için boyama öncesi veya sonrası kullanılabilir. Ayrıca; Bu yöntem, basınç altında çalışan metal parçaların sızdırmazlığını sağlamak için kullanılır. Basit dökme demir parçalar, hafif metal alaşımlar, basınçlı döküm parçalar, işlenmiş karmaşık şekilli parçalar, birkaç gram ağırlığındaki parçalardan yüzlerce kilogram ağırlığındaki parçalara kadar farklı ağırlık, boyut ve alaşımlardaki malzemeler emprenye için uygundur. Metal emprenye bir yüzey veya kaplama işlemi değildir, işlem parçanın içinde gerçekleşir ve parça boyutlarını değiştirmez. Metal emprenye, parçanın yatak basıncını düşürmez veya arttırmaz.
Emprenye Nasıl yapılır?
Vakum-basınç yöntemi, daldırma yöntemi, fırça ile sürme ve püskürtme yöntemi olmak üzere 4 farklı emprenye uygulama yöntemi bulunmaktadır.
